หุ่นพยนต์ คือ หุ่นจำลองรูปคน ที่สร้างขึ้นโดยอาจารย์ผู้มีเวทย์มนต์คาถา เป็นความเชื่อในทางไสยศาสตร์ตั้งแต่โบราณกาล โดยการใช้หญ้าแพรก ไม้ไผ่ ขี้ผึ้ง ก้านใบลาน ผ้ายันต์ ฯลฯ
คนโบราณเชื่อกันว่า หากใครมี หุ่นพยนต์ ครอบครองไว้ก็เปรียบเสมือนเรามี เงาคอยตามตัวเพื่อปกป้องคุ้มครองภัยอันตรายต่างๆ ยามเดินทางไปในที่ตางๆ เช่น เดินทางกลางคืนคนเดียวที่เปลี่ยวๆ กับมีคนอื่นเห็นเราเดินกันหลายคน หรือ หากมีอุบัติเหตุเกิดขึ้นกับเรา หุ่นพยนต์ จะเป็นผู้รับผลนั้นแทนเรา อย่างนี้เป็นต้น พุทธคุณไปทางด้านคุ้มครอง เตือนภัยยามมีเหตุ และเมตตามหานิยม เรียกโชคลาภ